اهميت و ضرورت موضوع روزشمار تاريخ ، ثبت وقايع و حوادث تاريخى در روز وقوع آن است تا محقق بتواند با برقرارى ارتباط ميان رخدادها از يك واقعه تصويرى صحيح براى خود بسازد . در ثبت وقايع به صورت روزشمار ، مورخ نبايد وقايع را گزينش نمايد بلكه بايد همه وقايع مهم يا بىاهميت را ذكر نمايد . چراكه اگر وقايع تاريخى را با پيش‌فرض‌ها و معيارهاى خودمان بنگريم و از ميان رخدادهاى گذشته آنچه را به نظر خودمان مهم است برگزينيم ، هيچ‌گاه نمىتوانيم چهرهء گذشته را آن‌طور كه واقعا بوده معرفى نماييم . و در يك تحقيق تاريخى هيچ‌چيز غيرعلمىتر از اين نيست كه مطالب تاريخى را به‌طور گزينشى انتخاب نماييم و وقايع را به‌گونه‌اى تعبير و تفسير نماييم تا به قضاوت از پيش تعيين‌شده خودمان برسيم . تاريخ معاصر ايران نيز از نظر محتوا و مضمون سياسى ، اجتماعى و فرهنگى و كيفيت تحولات و فرازوفرودهاى آن ، دربردارندهء حوادث مهم و تجربيات گران‌بهايى است . كودتاى سوم اسفند 1299 از وقايع مهم تاريخ معاصر ايران و همچنين از تحولات مهم خاورميانه در فضاى بين المللى محسوب مىشود كه باوجود تحقيقات صورت گرفته همچنان نيازمند بررسىهاى بيشتر است . اين مجموعه براى آشكار ساختن زواياى پنهان تحولات آن دوره ( سوم اسفند 1299 به بعد ) تنها به كنار هم قرار دادن رويدادها به ترتيب زمان وقوع آنها بسنده كرده است . پيشينه تحقيق در گذشته گاه‌شمار و روزشمارهاى اندكى موجود بود كه مىتوان از ميان آنها به حقايق الاخبار ناصرى 1 ، روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه 2 ، روزنامه خاطرات عين السلطنه 3 ؛ كتاب‌هاى گاه‌نامه پنجاه سال شاهنشاهى پهلوى ، 4 تقويم روز 5 و ايران در جنگ جهانى دوم 6 اشاره كرد . تاريخ 25 قرن ايران با عنوان كرونولوژى تاريخ ايران 7 ، اثر « بهاء الدين پازارگاد » فقط وقايع قرن اخير را با ذكر روز و ماه و سال بيان مىكند . « حاج سياح » نيز ، سفرنامه فرنگ خود را به همين نحو نگاشته است . 8 كتاب تقويم تاريخى ، فرهنگى و هنرى 2500 ساله اثر « محمد جواد بهروزى » ، در واقع كلياتى از تاريخ ايران را مطرح مىكند . بعضى از گاه‌نامه‌ها مثل گاه‌نامه پنجاه سال شاهنشاهى پهلوى به

--> ( 1 ) . خورموجى ، محمد بن جعفر بن محمد على ، حقايق الاخبار ناصرى ، تاريخ قاجار . ( 2 ) . اعتماد السلطنه ، محمد بن حسن بن على ، روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه مربوط به سال‌هاى 1292 تا 1313 ق . ( 3 ) . عين السلطنه ، قهرمان ميرزا ، روزنامه خاطرات عين السلطنه . ( 4 ) . گاه‌نامه پنجاه سال شاهنشاهى پهلوى ، فهرست روزبه‌روز وقايع سياسى نظامى و اقتصادى ايران از 3 اسفند 2479 تا 29 اسفند 2535 . ( 5 ) . شاملويى ، تقويم روز . ( 6 ) . سپهر ، احمد على ، ( مورخ الدوله ) ، ايران در جنگ جهانى دوم . ( 7 ) . پازارگاد ، بهاء الدين ، كرونولوژى تاريخ ايران . ( 8 ) . سياح ، محمد على بن محمد رضا ، سفرنامه حاج سياح به فرنگ .